VIDEO: Dove helpt doofblinde

Deaf Studio Frankfurt filmde een interview met Georg Henning, een dove man die de doofblinde Karl-Heinz Klein helpt. Karl-Heinz is volledig doof en blind. Zijn wereld is volledig stil en donker.

Georg Henning en zijn vrouw Bärbel helpen hem door hem te begeleiden op zijn uitstappen. Ze gaan ook samen met hem naar de dokter en doen boodschappen voor hem. Ook voor poetsen en wassen hebben ze een beurtrol.

Karl-Heinz communiceert met vierhandengebaren en Lorm. Als Karl-Heinz met het koppel naar een lezing gaan, vertalen Georg en Bärbel om de beurt in Lorm. Ook het nieuws op televisie wordt vertaald in Lorm, afgewisseld met vierhandengebaren.

Karl-Heinz woon alleen op een appartement. Hij heeft geen radio of tv, want hij hoort en ziet het niet. Zijn appartement is heel ordelijk: alles heeft zijn vaste plek. Zo weet Karl-Heinz waar alles ligt. Karl-Heinz leest graag kranten en tijdschriften. Op zijn bureau liggen dikke stapels papier: dit zijn zijn tijdschriften in braille. Georg toont hoe dik de tijdschriften wel zijn. Hij heeft ook een brailleprinter en een scanner die gedrukte tekst omzet in braille. Zo kan Karl-Heinz ook de krant en brieven lezen. Karl-Heinz leest niet alleen veel om op de hoogte te blijven van wat in de wereld gebeurt, maar ook om mentaal scherp te blijven.

Als het echtpaar Henning op reis gaat, gaat Karl-Heinz mee. Ze begeleiden hem en vertellen alles wat er te zien is. Karl-Heinz is blij dat hij erbij betrokken wordt.

Aan het einde vraagt de intervieuwer: ‘Hoe zie jij de toekomst van doofblinden?’. Hierop antwoordt Georg: ‘Het zou leuk zijn als Doven meer samen zouden zijn met Doofblinden. Dat ze beseffen dat ze niet zo verschillend zijn. Het zou goed zijn dat ze meer met elkaar omgaan. Doofblinde mensen zijn vaak geïsoleerd.”

Bekijk hieronder de video in Duitse gebarentaal met Duitse en Engelse ondertiteling.

EDbU te gast in het Europees parlement

Op 24 juni 2015 was EDbU (European Deafblind Union) te gast in het Europees parlement te Brussel tijdens een working breakfast (een zakenontbijt). Het was de eerste keer in haar twaalfjarig bestaan dat EDbU binnen raakte bij het parlement: het resultaat van veel lobbywerk en intensieve samenwerking. Hiermee zette EDbU een belangrijke stap op het vlak van zichtbaarheid en erkenning.

Deze bijzondere bijeenkomst werd georganiseerd door drie Europese parlementsleden: Davor Stier uit Kroatië, Adam Kosa uit Hongarije en Helga Stevens uit België, in samenwerking met EDbU. De titel van de working breakfast luidde: “Doofblinde mensen in Europa: uitgesloten van de uitgeslotenen”. De aanwezigen kwamen meteen in aanraking met de diverse communicatievormen die doofblinden gebruiken. Ook Peter Vanhoutte, de voorzitter van Anna Timmerman vzw, was aanwezig.

De vertegenwoordigers van EDbU in het Vlaams parlement. Peter Vanhoutte is de 2de van rechts.
De vertegenwoordigers van EDbU in het Europees parlement. Peter Vanhoutte is de tweede van rechts.

De echte stem van doofblinden in Europa

Hieronder kan je een samenvatting lezen van de toespraken van de doofblinde sprekers. Zij zijn allemaal betrokken bij een Europese belangenvereniging voor doofblinden.

Peter Vanhoutte had het in zijn toespraak over de situatie van doofblinde mensen in België. Hij vertelde onder andere over de wachtlijst voor een Persoonlijk Assistentie Budget, het gebrek aan specifiek opgeleide doofblindentolken en de euthanasie van twee doofblinde broers eind 2012. Ook ontbreekt het in België aan statistische gegevens over het aantal doofblinde mensen en is doofblindheid er nog niet erkend als een specifieke handicap.

Uit de lezing van Tamás Gangl onthouden we dat uit een officiële telling in Hongarije blijkt dat er niet slechts 2.000 doofblinde mensen in Hongarije wonen zoals altijd werd gedacht, maar dat het land maar liefst 15.000 doofblinde mensen telt. Ook vermeldenswaardig is dat in 2009 het Hongaars parlement een wet heeft aangenomen waarin gebarentaal wordt erkend, samen met specifieke communicatiemethoden voor doofblinde mensen.

Francisco Javier Trigueros Molina gaf uitleg over de situatie in Spanje. Ook daar is de gebarentaal officieel erkend, samen met de verschillende comunicatievormen die doofblinden gebruiken. Toch geraakt slechts 25% van de tolkaanvragen van Doofblinden opgelost. De meeste tolkuren gaan naar dove mensen. Ook gaat een groot deel van de overheidsmiddelen naar instellingen voor doven of blinden. De doofblinden krijgen maar een beperkt budget voor de noodzakelijke assistenstie en doofblindentolken.

Sanja Tarczay, de president van EDbU, gaf aan in haar speech dat hoewel het Europees parlement in 2004 doofblindheid als een specifieke handicap heeft erkend, daar in de praktijk weinig van te merken valt. Doofblinde mensen in Europa hebben nog steeds geen volledige toegang tot informatie en tot communicatie. Voor hen is de samenleving vaak helemaal niet inclusief. Een onderzoek van tien jaar geleden toont aan dat in 75% van de Europese landen doofblindheid niet als een specifieke handicap wordt erkend. Tarczay benadrukte ook dat Europa nog steeds geen goede ondersteuning biedt aan doofblindenorganisaties: er zijn zelfs landen waar er niet eens een doofblindenorganisatie is, zoals in Italië en in Engeland. Ook in België heeft de doofblindenvereniging geen eigen kantoor. We moeten dan ook niet verrast zijn dat we te weinig onze stem kunnen laten horen. Doofblinde mensen moeten in hun organisaties zoveel mogelijk zelf tewerk gesteld worden en zelf de beslissingen nemen. Overbescherming is uit den boze. Tarczay gelooft sterk dat doofblinde mensen hun leven in eigen handen kunnen nemen als ze de kans krijgen. EDbU zal inspanningen doen om doofblindheid zichtbaar te maken in Europa. EDBU doet haar best om meer landen en leden te betrekken bij EDbU, zoals Helen Keller zei: “Alone we can do so little , together we can do so much”.

Naar een inclusief Europa voor doofblinden

Seppo Jurvann, de vice-president van EDbU, vertelde kort hoe ze in zijn land Scandinavië te werk gaan om de samenleving voor doofblinde mensen inclusief te maken. Eerst en vooral is een goede definitie van doofblindheid belangrijk. een definite waarin alle prinipes van het CRDP (VN-verdrag van de rechten van personen met een handicap) vervat zitten. een functionele definitie die komaf maakt met alle medische criteria en die de obstakels die doofblinden ondervinden in hun dagelijks leven onderlijnt. Alleen op die manier kan je werken aan een voor doofblinden toegankelijkere maatschappij. De sterkte van de doofblindenorganisaties in het Noorden van Europa bestaat erin dat de macht bij de doofblinden zelf ligt. De doofblinden nemen er zelf de beslissingen. Alle leden van de raad van bestuur zijn doofblind. Aan de Europese leiders willen we zeggen: doe alles samen met ons.

De working breakfast in het Europees parlement is een begin van verdere groei en ontwikkeling van EDbU. De hoop leeft dat EDbU ooit een eigen kantoor kan openen in Brussel en dat we zo doofblindheid hoog op de Europese agenda kunnen plaatsen. EDbU rekent in elk geval op blijvende aandacht en steun van het Europees parlement.

Verslag: Peter Vanhoutte

Meer informatie