Doofblindheid eindelijk erkend

Na jarenlang lobbyen is er eindelijk een doorbraak! In een brief die Anna Timmerman vzw in oktober 2018 van het kabinet van minister van Welzijn ontving lazen wij dat doofblindheid door het Vlaams Agentschap voor personen met een handicap (VAPH) erkend wordt als unieke handicap.

Lormende handen

Deze erkenning betekent een enorme stap voorwaarts in onze strijd voor gelijke kansen en gelijke rechten van doofblinde mensen. We hebben nu eindelijk een basis van waaruit we kunnen verder werken. De fundamenten voor een verdere uitbouw van kwalitatieve dienstverlening aan doofblinde mensen zijn gelegd.

Meer tolkuren voor doofblinden

Een eerste logisch gevolg van deze erkenning is een bijsturing van de toekenningsvoorwaarden voor het recht op tolkuren, zodat iederéén die slechtziend/blind én matig/zwaar slechthorend of doof gebruik kan maken van het hogere aantal tolkuren voor doofblinden.

Citaten

Deze uitspraak over het VAPH in de brief van het kabinet van Welzijn legt een basis van waaruit we verder kunnen werken:
“Het VAPH kan namelijk niet aan de ene kant zeggen dat ze doofblindheid beschouwt als een specifieke handicap die niet louter de som is van doof/slechthorend en blind/slechtziend zijn en aan de andere kant vasthouden aan de medische criteria voor blindheid en doofheid bij het toekennen van het recht op tolkuren. Het is, zoals u verwoordde, een nieuwe, heel unieke handicap die leidt tot ernstige problemen op vlak
van interactie, communicatie, mobiliteit en informatieverwerving.”

In de Beleidsbrief Welzijn 2018-2019 van Jo Vandeurzen, Vlaams minister van welzijn, volksgezondheid en gezin lezen we op pagina 34: 
“Om tegemoet te komen aan de stijgende nood aan tolkuren voor doven en doofblinden, breiden we het aantal L-uren (tolkuren in de Leefsituatie) uit. Voor doofblinde personen die beroep doen op een tolk, wijzigen we bovendien de toegang tot deze doelgroep d.m.v. aanpassing van de criteria.”

Anna Timmerman vzw is erg verheugd met de goede voornemens van de Minister en hoopt dat de strenge medische criteria spoedig zullen versoepeld of afgeschafd worden.

Beleef doofblindheid bij XiNiX

Hoe ervaren doofblinde mensen de wereld? Welke gevolgen heeft hun dubbele handicap? Wij nodigen je uit om het aan de lijve te ondervinden tijdens de module ‘Doofblindheid’ bijXiNiX.

Logo Xinix

Programma

  • Inleidende module doofblindheid: Wat is doofblindheid? Wat zijn de gevolgen? In deze module komt algemene informatie over doofblindheid aan bod.
  • Module communicatie: Hier leer je meer over de verschillende communicatietechnieken en -mogelijkheden voor doofblinden.
  • Module omgangstips: In deze module komen enkele algemene omgangstips en begeleidingstechnieken aan bod.
  • Ervaringsruimte: Enkele begeleiders nemen je mee naar een volledig verduisterde ruimte. Je krijgt een hoofdtelefoon op, en zij begeleiden je door de ruimte met tactiele communicatie.
  • Getuigenis: Een begeleider met een auditief-visuele beperking vertelt over haar ervaringen met Usher. Er worden ook filmfragmenten getoond.

De inleidende module wordt voor de volledige groep gegeven, daarna werken we met een doorschuifsysteem. Groepjes van vier mensen volgen de begeleiders.

Praktisch

De module doofblindheid wordt verzorgd door mensen van vzw Anna Timmerman en vindt plaats in de gebouwen van Licht en Liefde te Varsenare:
Oudenburgweg 40, 8490 Varsenare telkens van 14 tot 16:30 uur.

In 2019 wordt de module georganiseerd op

  • 22 maart
  • 18 oktober

Er kunnen max. 24 personen deelnemen aan de module. Geïnteresseerden schrijven
zich minstens 10 dagen op voorhand in via 050/40.60.15 of via e-mail, en storten 9 € per persoon op rekeningnummer van Vivor/XiNiX : BE17 7380 1877 9121 met mededeling: module doofblindheid + datum.

Overleg met Kabinet Cultuur over verenigingsgebonden tolkuren

Op 20 november 2018 had vzw Anna Timmerman een overleg met het kabinet van Sven Gatz, Vlaams Minister van Cultuur, over verenigingsgebonden tolkuren. Dat zijn tolkuren die een vereniging nodig heeft voor haar werking.

Al het werk binnen de VZW Anna Timmerman gebeurt door vrijwilligers, ook door doofblinde personen. De inzet van doofblinden is van onschatbare waarde, maar alleen mogelijk dankzij de ondersteuning van individuele
doofblindentolken.

Beperkt aantal tolkuren voor doofblinden

Doofblinde personen beschikken echter slechts over een beperkt aantal persoonsgebonden tolkuren (L-uren) om hun maatschappelijke participatie te bevorderen. Momenteel hebben doofblinde personen in Vlaanderen recht op maximum 180 tolkuren per jaar voor de leefsituatie. Ook worden er strenge (medische) voorwaarden gesteld voor het toekennen van deze uren. Het hoeft geen betoog dat dit schrijnend weinig is en dat doofblinde mensen erg selectief met hun tolkuren moeten omspringen.

Wanneer zij zich vrijwillig inzetten kunnen en willen zij dan ook niet langer hun schaarse tolkuren gebruiken. Doofblinde personen moeten hun activiteiten vaak ‘on hold’ zetten, omdat hun tolkuren op zijn of omdat ze deze opsparen voor belangrijke situaties die zich nog kunnen voordoen later op het jaar. Het is ook niet altijd even makkelijk om een geschikte tolk te vinden.

Vraag om vereningsgebonden tolkuren

Het gebeurt ook dat de vzw de tolkuren van een lid betaalt, maar dit is niet houdbaar, aangezien onze vzw zelf niet voldoende inkomsten heeft. Anna Timmerman vzw heeft geen personeel in dienst en kan bijgevolg geen beroep doen op arbeidsgebonden tolkuren.

Daarom vroeg Anna Timmerman vzw om tussen te komen in de kosten van verenigingsgebonden tolkuren voor de doofblinde vrijwilligers.
De tolkkosten worden geraamd op 15.000 euro per jaar, voor het tolken van bestuurs- en andere vergaderingen, vertegenwoordiging in overlegorganen en adviesraden, studiedagen, vormingen, infobeurzen, internationale samenwerking en uitwisseling…

Vereningsgebonden tolkuren: een hiaat in wetgeving

Momenteel bestaat er geen wetgevend kader en budget om tolkuren toe te kennen aan een vereniging. Dit is een hiaat in de wetgeving. Omdat het einde van de legislatuur van de regering nadert, is het aanpassen van het bestaande tolkenbesluit (voor welzijn en onderwijs)  op korte termijn niet mogelijk.
Op korte termijn zijn er misschien mogelijkheden binnen het participatiedecreet of kan er misschien een project ingediend worden voor het ontwikkelen van een vormingsaanbod. Dit wordt verder onderzocht.

Anna Timmerman vzw was erg tevreden over het open en constructief overleg. Er werd goed naar onze noden geluisterd. En bij het ministerie voelen ze goed aan dat er momenteel een leemte is in de wetgeving.

Eénmalige tussenkomst tolkuren in 2019

Na het overleg hebben de kabinetsmedewerkers onze nood aangekaart bij de minister. Nog geen week later vernamen we dat de minister bereid is om alvast een eenmalige tussenkomst te voorzien voor het inzetten van tolkuren voor vrijwilligerswerk binnen de vzw Anna Timmerman voor het jaar 2019! We konden onze oren niet geloven. We zijn ontzettend blij en dankbaar voor deze steun vanwege het ministerie van Cultuur. In 2019 zullen onze vrijwilligers meer kunnen deelnemen aan het sociale leven. We hopen dat er een structurele oplossing wordt gevonden voor de jaren nadien.

Russisch doofblindentheater ‘In Touch’ in Brussel

Op woensdag 5 december 2018 kon je deelnemen aan een workshop met doofblinde acteurs en ’s avonds een theatervoorstelling bekijken van een Russische theatergoep met doofblinden. In dit theater stonden professionele doofblinde acteurs samen met bekende Russische theatersterren op het podium.

Twee acteurs houden een touw vast.

Het Russisch Theater “Inclusion” werd door de stichting So-edineniee opgericht. Dit project is uniek en heel professioneel qua theaterniveau. In 2017 heeft dit project de “Golden Mask”, de grootste theatrale prijs van Rusland gekregen.

Het theatergezelschap heeft al voorstellingen gedaan in Parijs, Rome en Londen in 2016 en 2017. In 2018 kwamen ze naar Nederland en België. Ze brachten met hun toneelstuk “In Touch”  5 unieke verhalen over het leven van doofblinden uit Rusland, Engeland en Nederland.

De workshop en de theatervoorstelling vonden plaats in de theaterzaal van het Russisch wetenschappelijk en cultureel centrum in Brussel.

Workshop

Tijdens de workshop traden de acteurs in interactie met het publiek. De toeschouwers konden meedoen op het podium. Zo konden ze zelf ervaren hoe de acteurs communiceren en werken op het podium. De acteurs werkten met de methode van aanraken en voelen. Hierbij werd de creatieve ontwikkeling van doofblinden geprikkeld.

Theatervoorstelling ‘In touch’

Het was een indrukwekkende theatervoorstelling  waarbij doofblinde acteurs en acteurs zonder beperking vijf waargebeurde verhalen uit de stille en donkere wereld van doofblinden voor het publiek op de planken zetten.  Ze brachten het verhaal van Helen Keller, de Nederlandse ex-olympische zwemkampioen Michel Tielbeke, de Russische doofblinde Olga Skorochodova en de doofblinde beeldhouwer Aleksandr. De acteurs vertelden hun verhaal in hun moedertaal. Er werd dus Russisch, Engels en Nederlands gesproken.

Naast het podium stond een tolk Vlaamse gebarentaal en er was een scherm met boventiteling. Zo konden de mensen in de zaal in het Nederlands volgen wat er werd verteld.

Bekijk de tekst van het toneelstuk ‘In touch’
Bekijk de foto’s en filmpjes op de facebookpagina van Anna Timmerman vzw en de facebookpagia van de theatervoorstelling.
Volg het theatergezelschap via de facebookpagina In touch.

Partners

De theatervoorstelling werd georganiseerd door: De stichting “So-edinenie” (Rusland), het theater “Inclusion”(Rusland), Stichting Muziek Etc (Nederland) en Smarttrips (Nederland).

De organisatie van deze voorstelling is mogelijk gemaakt met de steun van:

Anna Timmerman vzwHelen Keller ClubDe Kade vzwRussische ambassade in BrusselHet Russisch CentrumHet Russisch Huis