Criteria voor toekenning tolkuren zijn versoepeld

Begin dit jaar werd een nieuw Besluit van de Vlaamde Regering over de tolkuren goedgekeurd. In dit besluit werden de criteria voor de toekenning van tolkuren aan doofblinden versoepeld.

Een doofblindentolk gebruikt vierhandengebaren voor een doofblinde man.

De criteria voor de toekenning van tolkuren aan doofblinden

Artikel 4 van Hoofdstuk 2 van dit Besluit zegt dat personen recht hebben om dienstverlening door een doventolk als ze een audiogram voorleggen waaruit blijkt dat aan één van de volgende criteria is voldaan:

  1. Via een tonaal audiometrische test een gemiddeld gehoorverlies aantonen van 70 dB of meer aan beide oren voor de zuivere toonstimuli van 500, 1000, 2000 en 4000 Hz, vastgesteld overeenkomstig de BIAP-normen (dit is een standaard waarmee gehoorverlies wordt bepaald);
  2. Via een vocaal audiometrische test, bij een gemiddeld verlies van minder dan 70 dB, maximaal 70% spraakverstaan aantonen bij optimale versterking.

Vroeger waren de voorwaarden bij het Vlaams agentschap voor personen met een handicap (VAPH) veel strenger, namelijk 90 DB verliess of meer voor de tonale test en 20% of minder van de woorden verstaan bij de vocale test. Deze versoepeling van de audiologische criteria is een hele verbetering want nu kunnen veel meer mensen tolkuren krijgen. Helaas zijn de criteria voor visus en gezichtsveld om in aanmerking te komen voor extra tolkuren niet gewijzigd. Deze criteria zijn:

  1. Een gezichtsscherpte van minder dan 1/20 (0,05) aan het beste oog en met de best mogelijke correctie met bril of contactlens;
  2. Een gezichtsveld dat gemiddeld niet groter is dan 10 aan beide ogen.

Zo vallen sommige doofblinden toch nog uit de boot en blijven zij tot maximum 36 tolkuren per jaar krijgen voor de leefsituatie.

Standpunt Anna Timmerman vzw

Vzw Anna Timmerman heeft haar standpunt inzake criteria voor toekenning bijgesteld en er werd beslist dat we afstappen van louter medische criteria en dat iedereen die beantwoordt aan de definitie van doofblindheid extra tolkuren zou moeten krijgen. Een multidisciplinair team dat gespecialiseerd is in doofblindheid bepaalt of iemand al dan niet beantwoordt aan de definitie. Er wordt daarbij uitgegaan van het functioneren van de persoon. Met dit standpunt volgen we de regelingen zoals die in de meeste Europese landen gelden. We hopen spoedig een afspraak met het kabinet van minister Vandeurzen en het VAPH te kunnen vastleggen om ons standpunt toe te lichten.

Anna Timmerman besliste ook om naar analogie met de terminologie die door EFSLI en EDbU en in de internationale vakliteratuur gehanteerd wordt, niet langer te spreken over tolkbegeleiders maar om de term “doofblindentolk” te gebruiken. Het is belangrijk om samen met de tolkopleidingen te werken aan een beroepsprofiel van de doofblindentolk, omdat ongeveer 25% van de L-uren door doofblinde mensen wordt gebruikt.

VIDEO: Dove helpt doofblinde

Deaf Studio Frankfurt filmde een interview met Georg Henning, een dove man die de doofblinde Karl-Heinz Klein helpt. Karl-Heinz is volledig doof en blind. Zijn wereld is volledig stil en donker.

Georg Henning en zijn vrouw Bärbel helpen hem door hem te begeleiden op zijn uitstappen. Ze gaan ook samen met hem naar de dokter en doen boodschappen voor hem. Ook voor poetsen en wassen hebben ze een beurtrol.

Karl-Heinz communiceert met vierhandengebaren en Lorm. Als Karl-Heinz met het koppel naar een lezing gaan, vertalen Georg en Bärbel om de beurt in Lorm. Ook het nieuws op televisie wordt vertaald in Lorm, afgewisseld met vierhandengebaren.

Karl-Heinz woon alleen op een appartement. Hij heeft geen radio of tv, want hij hoort en ziet het niet. Zijn appartement is heel ordelijk: alles heeft zijn vaste plek. Zo weet Karl-Heinz waar alles ligt. Karl-Heinz leest graag kranten en tijdschriften. Op zijn bureau liggen dikke stapels papier: dit zijn zijn tijdschriften in braille. Georg toont hoe dik de tijdschriften wel zijn. Hij heeft ook een brailleprinter en een scanner die gedrukte tekst omzet in braille. Zo kan Karl-Heinz ook de krant en brieven lezen. Karl-Heinz leest niet alleen veel om op de hoogte te blijven van wat in de wereld gebeurt, maar ook om mentaal scherp te blijven.

Als het echtpaar Henning op reis gaat, gaat Karl-Heinz mee. Ze begeleiden hem en vertellen alles wat er te zien is. Karl-Heinz is blij dat hij erbij betrokken wordt.

Aan het einde vraagt de intervieuwer: ‘Hoe zie jij de toekomst van doofblinden?’. Hierop antwoordt Georg: ‘Het zou leuk zijn als Doven meer samen zouden zijn met Doofblinden. Dat ze beseffen dat ze niet zo verschillend zijn. Het zou goed zijn dat ze meer met elkaar omgaan. Doofblinde mensen zijn vaak geïsoleerd.”

Bekijk hieronder de video in Duitse gebarentaal met Duitse en Engelse ondertiteling.

Tactiele tablet in de maak

Een Oostenrijks bedrijf is momenteel bezig met het ontwikkelen van een tablet, waarmee de brailletekens die op het scherm verschijnen, gevoeld kunnen worden. Blitab Technologies koos voor een display dat met behulp van vloeibare bubbels tastbare brailletekens kan maken. Het display telt in totaal 1200 van deze bubbels. Naast brailletekens kan de tablet ook afbeeldingen met reliëf tonen door middel van bubbels die in het scherm zijn opgenomen.

Voelbare tablet met een brailleklavier. Op het scherm staat tekst in braille.
Voelbare tablet met een brailleklavier. Op het scherm staat  een tekst in braille.

Het is ook mogelijk om een usb-stick met bijvoorbeeld pdf-bestanden in de tablet te steken, zodat teksten leesbaar gemaakt kunnen worden. En er is een ingebouwde Perkins braille-toetsenbord, zodat een gebruiker ook input kan geven op het apparaat.

De tablet beschikt ook over 32GB flashopslag, bluetooth en wifi plus een sd-kaartslot. De tablet zou aanmerkelijk krachtiger zijn dan de huidige, dure apparaten die brailletekens kunnen omzetten en slechts één regel tekst kunnen tonen. Daarnaast hoopt het bedrijf veel meer content voor visueel gehandicapten te kunnen ontsluiten.

De Blitab-tablet zal waarschijnlijk 350 tot 400 gram wegen. Het bedrijf hoopt de tablet in september 2016 op de markt te brengen. Op welk besturingsapparaat de tablet gaat draaien is nog onbekend.

Bron: Oog en Oor nieuws 30 juni 2015Bitlab